Bij een levenhypotheek betaalt u gedurende de looptijd hypotheekrente en daarnaast een premie. Hierdoor staat het eindbedrag van tevoren niet vast. Tijdens de duur van de levenhypotheek bouwt u een kapitaal op uit de betaalde premies en de winstuitkeringen van de maatschappij. Daarnaast moet rente betaald worden, die snel minder wordt, door de kleiner wordende hoofdsom. De vermogensvorming bij de levenhypotheek is deels afhankelijk van het rendement van de beleggingen in de verzekeraar zelf. Door de beperking van de renteaftrek heeft de overheid een aantal maatregelen getroffen.

De fiscus stelt wel als voorwaarde, dat tijdens de looptijd van de levenhypotheek in enig verzekeringsjaar nooit meer dan tien maal zoveel premie betaald wordt, als in het jaar, waarin de minste premie wordt betaald. Iedereen met eigen woning en hypotheek wil lage maandlasten. De fiscale voorwaarden zijn voor de spaarhypotheek gelijk aan die van de levenhypotheek. Een nadeel van deze hypotheekvorm is, dat er in het begin weinig afgelost wordt, zodat er in de eerste jaren ook weinig eigen vermogen opgebouwd wordt. Een levenhypotheek is interessant voor een doelgroep die beleggen te riskant vindt en sparen te weinig rendement oplevert. De lineaire hypotheek is de oudste en eenvoudigste hypotheekvorm. Tijdens de looptijd van de levenhypotheek mag in enig verzekeringsjaar nooit meer dan tien maal zoveel premie betaald worden, als in het jaar, waarin de minste premie is betaald. Met de levenhypotheek profiteert u maximaal van het belastingvoordeel.

Bij een levenhypotheek wordt belastingvrij vermogen opgebouwd en profiteert u optimaal van de hypotheekrente aftrek. Voor jonge mensen of starters is het lastig om een huis te kopen. Omdat het fiscale voordeel van de levenhypotheek voor een groot deel schuilt in het onbelast zijn van de creditrente over de gestorte spaarpremies, is het voordeel groter naarmate er meer creditrente genoten wordt. Deze hypotheekvorm is geschikt voor mensen met een hoge inkomens en die de gehele looptijd gebruik willen maken van een maximale renteaftrek. De levenhypotheek bestaat uit een lening en een levensverzekering.

Een levenhypotheek is interessant voor een doelgroep die beleggen te riskant vindt en sparen te terughoudend. Iedere specifieke situatie vraagt om een advies op maat. Voor de lagere inkomens is deze hypotheekvorm minder interessant door de lagere fiscale aftrek. Het maximaal te lenen bedrag is hierdoor een stuk hoger dan bij de lineaire hypotheek. Wil de creditrente of het rendement binnen de verzekering fiscaal onbelast zijn, dan moet er wel aan de volgende fiscale regels voldaan worden. Afhankelijk van de verzekeraar kan tevens sprake zijn van een jaarlijkse uitkering van een deel van de winst van de verzekeraar. De linaire hypotheek is met name geschikt voor iemand, die in een relatief korte periode al veel af wil lossen om zo snel eigen vermogen belegd in het huis op te bouwen. Bij deze vorm lost u tijdens de looptijd niets af, maar spaart u door de levensverzekering het bedrag voor de aflossing bij elkaar.

De hypotheekrente aftrek en de spaarloonregeling moeten worden afgeschaft, omdat het vooral rijkere Nederlanders zijn die van deze regelingen profiteren. Het Centraal Planbureau (CPB) schrijft dat in een discussiestuk over de toekomst van de verzorgingsstaat.
De rekenmeesters van het kabinet stellen vast dat 'het eigenwoningregime en de spaarloonregeling vooral ten goede komen aan draagkrachtige huishoudens'.